Het Circumplex Model van Olson binnen cultuursensitief werken
andaag had ik weer een interessante opleiding dag: IAG voor werkbegeleiders en behandel coördinatoren NHL Stenden Hogeschool. Van onze enthousiaste docent Robert Tamminga, MSW. Daar werd het Circumplex model van Olsen besproken. Dit zette me aan het denken. Hoe kan dit model gebruikt worden tijdens de werkbegeleiding met als doelgroep, migrantengezinnen of als hulpverlener binnen migranten gezinnen
Het Circumplex Model van Olson wordt vaak gebruikt om gezin functioneren te begrijpen aan de hand van drie pijlers:
1. Cohesie
2. Flexibiliteit
3. Communicatie.
Maar hoe gebruik je dit model nu binnen migranten gezinnen?
De kracht van het model niet in het indelen van gezinnen, het zit juist in het gesprek dat je ermee voert.
Juist in gezinnen met verschillende culturele achtergronden is dit model helpend, omdat het ruimte laat voor meerdere vormen van “goed genoeg” functioneren.
Even wat voorbeelden:
🔹 Cohesie (verbondenheid)
In sommige gezinnen is sterke onderlinge verbondenheid de norm. Wat vanuit een westers perspectief snel als “verstrengeld” wordt gezien, kan cultureel gezien juist veiligheid, loyaliteit en zorg betekenen.
De vraag is dus niet hoe hecht is dit gezin? maar:
👉 De vraag eronder: Ondersteunt deze verbondenheid de ontwikkeling van het kind?
🔹 Flexibiliteit (aanpasbaarheid)
Duidelijke rollen, hiërarchie en vaste regels worden in Nederland soms als rigide beoordeeld. In veel culturen bieden juist deze structuren houvast en voorspelbaarheid.
👉 De vraag eronder: Waar geeft deze structuur rust en waar belemmert het?
🔹 Communicatie
Niet elk gezin communiceert door gevoelens te benoemen. In sommige culturen is dit niet gebruikelijk. Zorg en betrokkenheid kunnen ook zichtbaar zijn in handelen, zwijgen, nabijheid of verantwoordelijkheid nemen.
👉 De vraag eronder: Hoe laten gezinsleden onderling zorg en betrokkenheid zien, ook wanneer gevoelens niet expliciet worden benoemd en in hoeverre wordt deze manier van communiceren door alle gezinsleden als helpend en veilig ervaren?
Kortom, gebruik het als reflectie- en dialooginstrument:
- Wat werkt hier?
- Wat is veilig?
- Wat sluit aan bij de waarden van dit gezin?
- En waar is beweging nodig?
Zo helpt het model om niet te normeren, maar te begrijpen maar juist om samen met gezinnen te werken aan verandering die past, in plaats van opgelegd voelt.
💬 Hoe gebruiken jullie dit model in jullie werkbegeleiding of in jullie gezinnen? Ik heb hier een simpel observatieschemaatje voor gemaakt, die ik hiervoor gebruik. Misschien leuk om te delen?
CircumplexModel Olson CultuursensitiefWerken Gezinsbehandeling
Jeugdhulp MethodischWerken IAG
andaag had ik weer een interessante opleiding dag: IAG voor werkbegeleiders en behandel coördinatoren NHL Stenden Hogeschool. Van onze enthousiaste docent Robert Tamminga, MSW. Daar werd het Circumplex model van Olsen besproken. Dit zette me aan het denken. Hoe kan dit model gebruikt worden tijdens de werkbegeleiding met als doelgroep, migrantengezinnen of als hulpverlener binnen migranten gezinnen
Het Circumplex Model van Olson wordt vaak gebruikt om gezin functioneren te begrijpen aan de hand van drie pijlers:
1. Cohesie
2. Flexibiliteit
3. Communicatie.
Maar hoe gebruik je dit model nu binnen migranten gezinnen?
De kracht van het model niet in het indelen van gezinnen, het zit juist in het gesprek dat je ermee voert.
Juist in gezinnen met verschillende culturele achtergronden is dit model helpend, omdat het ruimte laat voor meerdere vormen van “goed genoeg” functioneren.
Even wat voorbeelden:
🔹 Cohesie (verbondenheid)
In sommige gezinnen is sterke onderlinge verbondenheid de norm. Wat vanuit een westers perspectief snel als “verstrengeld” wordt gezien, kan cultureel gezien juist veiligheid, loyaliteit en zorg betekenen.
De vraag is dus niet hoe hecht is dit gezin? maar:
👉 De vraag eronder: Ondersteunt deze verbondenheid de ontwikkeling van het kind?
🔹 Flexibiliteit (aanpasbaarheid)
Duidelijke rollen, hiërarchie en vaste regels worden in Nederland soms als rigide beoordeeld. In veel culturen bieden juist deze structuren houvast en voorspelbaarheid.
👉 De vraag eronder: Waar geeft deze structuur rust en waar belemmert het?
🔹 Communicatie
Niet elk gezin communiceert door gevoelens te benoemen. In sommige culturen is dit niet gebruikelijk. Zorg en betrokkenheid kunnen ook zichtbaar zijn in handelen, zwijgen, nabijheid of verantwoordelijkheid nemen.
👉 De vraag eronder: Hoe laten gezinsleden onderling zorg en betrokkenheid zien, ook wanneer gevoelens niet expliciet worden benoemd en in hoeverre wordt deze manier van communiceren door alle gezinsleden als helpend en veilig ervaren?
Kortom, gebruik het als reflectie- en dialooginstrument:
- Wat werkt hier?
- Wat is veilig?
- Wat sluit aan bij de waarden van dit gezin?
- En waar is beweging nodig?
Zo helpt het model om niet te normeren, maar te begrijpen maar juist om samen met gezinnen te werken aan verandering die past, in plaats van opgelegd voelt.
💬 Hoe gebruiken jullie dit model in jullie werkbegeleiding of in jullie gezinnen? Ik heb hier een simpel observatieschemaatje voor gemaakt, die ik hiervoor gebruik. Misschien leuk om te delen?
CircumplexModel Olson CultuursensitiefWerken Gezinsbehandeling
Jeugdhulp MethodischWerken IAG
Reactie plaatsen
Reacties