Baterson theorie en cultuur sensitief werken

Gepubliceerd op 1 januari 2026 om 10:00

Informatie

Vandaag wil ik iets delen over gedragsverandering en waarom het vaak niet beklijft en wat cultuur hiermee te maken heeft

In de hulpverlening steken we vaak in op gedrag.
Wat iemand doet. Wat niet werkt. Wat anders moet......En liefst snel.🤭

Maar wie alleen aan gedrag sleutelt, heeft misschien op kort termijn resultaat. Maar komt niet bij de kern.

Volgens Bateson’s logische niveaus bevindt gedrag zich op een laag die wordt aangestuurd door diepere niveaus:
➡️Omgeving
➡️Vaardigheden
➡️Overtuigingen en waarden
➡️Identiteit
➡️Zingeving

Echte, duurzame gedragsverandering ontstaat pas wanneer we ook die lagen meenemen.

En dat is precies wat je doet binnen cultuursensitief werken. Laat me dit uitleggen.

Overtuigingen over opvoeden, gezag, emoties, schaamte, eer, autonomie of afhankelijkheid zijn vaak cultureel gevormd.
Wat in het ene systeem ‘probleemgedrag’ heet, is in een ander systeem een uiting van zorg, loyaliteit of verantwoordelijkheid.
"Bijvoorbeeld een oudere broer die zijn zusjes aanspreekt op hun gedrag."

Als we cultuur niet meenemen:
▶️Vragen we verandering op een laag waar iemand geen toegang toe heeft
▶️ Botsen interventies met waarden of identiteit
en ontstaat weerstand die ten onrechte wordt gezien als onwil

Cultuursensitief werken betekent dus niet: gedrag goed praten. Nee Absoluut niet!

Het betekent: Begrijpen op welk niveau verandering mogelijk en veilig is.

🩷 Niet duwen op gedrag, maar aansluiten bij betekenis.
🩷 Niet alleen vragen “wat moet anders?”
maar ook “wat staat hier op het spel? Wat heb je nodig om verandering veilig te laten voelen. Wat wordt in jouw cultuur gezien als ‘goed ouderschap’ in deze situatie?

Pas dan ontstaat beweging die blijft.

Ben je bezig met gedragsverandering? Houd dit model er dan eens naast. En onderzoek: Waar zit je? En waar wil je heen? Hoe kom je daar? Wat moet je hiervoor nog uitdragen? En hoe kun je aansluiten?

Succes🙏

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.